Chỉ 3 ngày sau khi Chính phủ Philíppin yêu cầu các tàu cá của nước này rút khỏi bãi cạn Scarborough (Philíppin gọi là Panatag, Trung Quốc gọi là đảo Hoàng Nham) với lý do “thời tiết xấu,” Bắc Kinh cũng đã ra lệnh rút các tàu cá khỏi vùng biển này với lý do tương tự.
Theo báo "Bưu điện Hoa Nam buổi sáng" (Hồng Công) số ra ngày 19/6, cuộc tranh chấp lãnh hải trên Biển Đông kéo dài hai tháng qua giữa Philíppin và Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough dường như sắp kết thúc, với việc Bắc Kinh rút các tàu cá khỏi khu vực này.
Trung tâm Tìm kiếm-Cứu nạn Hàng hải Trung Quốc ngày 18/6 cho biết cơ quan này đã cử một tàu cứu hộ tới bãi cạn Scarborough nhằm hỗ trợ những tàu cá Trung Quốc đang hoạt động ở vùng biển quanh bãi cạn này, để giúp các tàu này trở về. Lý do được đưa ra để giải thích cho quyết định này là “tình hình biển động và thời tiết xấu.”

“thật là thuận tiện cho cả Philíppin và Trung Quốc khi viện cớ thời tiết xấu để rút tàu thuyền khỏi khu vực tranh chấp và tránh được những lời kêu gọi thực hiện các hành động cứng rắn hơn từ dư luận trong nước"


Cũng trong ngày 18/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi thông báo các tàu cá của Trung Quốc hoạt động ở vùng biển quanh đảo Hoàng Nham đang trên đường trở về cảng. Ông Hồng Lỗi nêu rõ: “Chúng tôi hi vọng rằng căng thẳng sẽ tiếp tục được giải tỏa, đồng thời mong muốn mối quan hệ hợp tác song phương sẽ được khôi phục và bảo vệ. Chúng tôi cũng hi vọng phía Philíppin hành xử một cách kiềm chế.”
Trước đó, Tổng thống Philíppin Benigno Aquino đã ra lệnh cho các tàu cá nước này rời khỏi khu vực tranh chấp quanh bãi cạn Scarborough cũng với lý do “thời tiết xấu” sau khi cơn bão nhiệt đới có tên quốc tế là Gutchol tràn vào quốc gia Đông Nam Á này, mang theo mưa lớn trên diện rộng.
Mặc dù đã rút các tàu cá khỏi bãi cạn Scarborough, nhưng người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philíppin Raul Hernandez đã tuyên bố rằng Manila sẽ không từ bỏ bãi cạn này và không có thỏa thuận nào về việc rút lui lâu dài khỏi khu vực tranh chấp ở Scarborough.
Nhận định về việc cả Trung Quốc và Philíppin đều đã rút tàu thuyền khỏi bãi cạn Scarborough, ông Đỗ Tế Phong, chuyên gia về các vấn đề Đông Nam Á thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho rằng, cả Trung Quốc và Philíppin đã sử dụng lý do “thời tiết xấu” để làm dịu căng thẳng. Theo chuyên gia này, “Philíppin rút tàu thuyền khỏi khu vực Scarborough trước có lẽ là bởi vì họ nhận thấy rằng một cuộc đối đầu kéo dài với Trung Quốc sẽ không đem lại cho họ bất kỳ điều tốt đẹp nào. Manila cũng nhận thức được rằng Mỹ có thể sẽ không ủng hộ họ hoàn toàn trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột lớn với Trung Quốc.”
Trong khi đó, ông Trương Minh Lượng, chuyên gia về khu vực Đông Nam Á thuộc Đại học Tế Nam ở Quảng Châu, cho rằng “thật là thuận tiện cho cả Philíppin và Trung Quốc khi viện cớ thời tiết xấu để rút tàu thuyền khỏi khu vực tranh chấp và tránh được những lời kêu gọi thực hiện các hành động cứng rắn hơn từ dư luận trong nước". Chuyên gia này cho rằng Trung Quốc sẽ thể hiện sự kiềm chế nhằm ngăn chặn khả năng vấn đề tranh chấp này được thảo luận tại Hội nghị Cấp cao Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vào tháng 11 tới, cũng như tại các hội nghị liên quan. Tuy nhiên, theo ông Trương Minh Lượng, Philíppin có thể sẽ thực hiện các hành động khiêu khích nhằm giành thêm sự ủng hộ từ các nước láng giềng.
Căng thẳng giữa Trung Quốc và Philíppin xung quanh cuộc tranh chấp bãi cạn Scarborough đã leo thang sau khi các tàu ngư chính của Chính phủ Trung Quốc ngăn cản các tàu hải quân Philíppin bắt giữ những ngư dân trên những tàu cá Trung Quốc đang hoạt động gần khu vực này hôm 10/4 vừa qua. Cả hai nước kể từ đó đã điều động nhiều tàu thuyền tới khu vực bãi cạn Scarborough nhằm tăng cường khẳng định chủ quyền lãnh hải của mình tại vùng biển này. Đã có thời điểm phía Trung Quốc huy động tới gần 100 tàu thuyền hoạt động ở khu vực tranh chấp quanh bãi cạn Scarborough, trong đó có nhiều tàu hải giám, tàu cá, và cả các con thuyền nhỏ hơn làm nhiệm vụ hỗ trợ.

nguồn