Báo "Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng" (Hồng Công) số ra ngày 9/8 dẫn lời một chuyên gia nghiên cứu cấp cao của Hải quân Trung Quốc cho biết tàu sân bay đầu tiên của nước này có thể được chính thức đưa vào hoạt động đúng ngày Quốc khánh Trung Quốc 1/10 năm nay.
Tàu sân bay Varyag được sửa chữa và cải tạo dựa trên tàu Varyag chưa hoàn thiện do Liên Xô trước đây sản xuất và được Trung Quốc mua lại năm 2002. Con tàu này hiện vẫn chưa được đặt tên chính thức theo tên Trung Quốc, dù trước đây đã xuất hiện tin đồn rằng nó được đặt tên là Thi Lang - tên một danh tướng Trung Quốc thời kỳ cuối nhà Minh đầu nhà Thanh.
Đại tá Lý Kiệt, một chuyên gia nghiên cứu thuộc Học viện Quân sự Hải quân ở Bắc Kinh, tiết lộ với phóng viên báo "Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng" rằng tàu Varyag - con tàu đã hoàn thành chuyến chạy thử trên biển lần thứ 9 ngày 30/7 vừa qua - có thể chính thức gia nhập Hải quân Trung Quốc vào dịp kỷ niệm 63 năm ngày thành lập nước Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa 1/10/1949-1/10/2012. Ông Lý Kiệt nêu rõ: “Tàu Varyag có thể được đưa vào hoạt động từ ngày Quốc khánh 1/10 tới do toàn bộ những trang thiết bị cần thiết trên tàu đều đã được lắp đặt xong”.
Trước đó, Bắc Kinh đã tuyên bố rằng tàu sân bay Varyag sẽ được sử dụng vào các mục đích huấn luyện. Tuy nhiên, Theo Đại tá Lý Kiệt, tàu sân bay này có thể đóng một vai trò chủ chốt trong việc bảo vệ chủ quyền của Trung Quốc ở các vùng lãnh hải tranh chấp, như một số vùng biển ở Biển Hoa Nam (Biển Đông) - những nơi Việt Nam và Philíppin cũng tuyên bố chủ quyền. Ông Lý Kiệt nhấn mạnh: “Tại Biển Hoa Nam, chúng tôi vẫn không muốn sử dụng các biện pháp quân sự để giải quyết tranh chấp với các nước láng giềng của chúng tôi… nhưng đương nhiên là tàu Varyag có các khả năng chiến đấu, mặc dù thiết kế của nó là một hàng không mẫu hạm dùng để huấn luyện. Nó sẽ không chỉ ở trong một căn cứ hải quân".
Đại tá Lý Kiệt cũng cho biết tàu sân bay Varyag chắc chắn sẽ hoạt động ở các vùng biển ngoài khơi Trung Quốc và thậm chí sẽ được điều động đến các vùng biển ngoài khơi xa để bảo vệ các lợi ích của Trung Quốc ở nước ngoài. Chuyên gia này khẳng định: “Trong tương lai gần, chúng tôi cần ít nhất ba tàu sân bay, trong đó có tàu Varyag, để bảo vệ các quyền lợi trên biển của chúng tôi”.
Trong quá trình nghiên cứu và đưa ra nhận định về khả năng tàu Varyag sẽ được đưa vào hoạt động chính thức trong năm nay, Đại tá Lý Kiệt đã đề cập đến những phát biểu tương tự hồi tháng 3 vừa qua của Đô đốc Ngô Thắng Lợi - Tư lệnh Hải quân, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Tuy nhiên, ông Lý Kiệt không đề cập cụ thể đến địa điểm và nội dung những điều Đô đốc Ngô Thắng Lợi đã nói.
Hồi tháng 4/2009, các chuyên gia quân sự đã phát biểu với báo "Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng" rằng Trung Quốc dự kiến sẽ đưa tàu sân bay đầu tiên của nước này vào hoạt động chính thức trong năm nay, và một cụm tàu chiến đầy đủ, trong đó có cả tàu sân bay Varyag cùng các tàu hộ tống, cung cấp nhiên liệu và hậu cần, sẽ hoạt động vào năm 2015. Khoảng một năm sau đó, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ ở Hawaii, ông Robert Willard - người sau này trở thành Đô đốc Hải quân - phát biểu trước Quốc hội Mỹ rằng tàu sân bay Varyag sẽ “đi vào hoạt động trong năm 2012”.
Một thương gia ở Đặc khu Hành chính Ma Cao của Trung Quốc đã mua lại tàu sân bay Varyag từ một nhà máy đóng tàu của Ucraina năm 1998 với ý tưởng biến hàng không mẫu hạm chưa hoàn thiện này thành một sòng bạc. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã sở hữu tàu Varyag từ tháng 3/2002 và bắt đầu tiến hành sửa chữa tổng thể từ tháng 4/2005 ở thành phố cảng Đại Liên thuộc tỉnh Liêu Ninh, nơi hiện vẫn là căn cứ của hàng không mẫu hạm này.
Giới chuyên gia: Trung Quốc đưa tàu sân bay Varyag vào hoạt động dịp Quốc khánh 1/10
