Ông Lưu Thế Dương, chuyên viên Phòng nghiên cứu Đài Loan thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho rằng việc hai bờ cùng hợp tác trong các lĩnh vực nhạy cảm như chính trị, quân sự, đối ngoại là tương đối khó, nhưng hai bờ hoàn toàn có thể bắt tay hợp tác trong các lĩnh vực mang tính học thuật, kinh tế và công năng. 
Ông Lưu Thế Dương cho biết sau năm 1949, chính sách của chính quyền Trung Quốc và Đài Loan đều kiên trì khẳng định chủ quyền Biển Đông, đồng thời đã nhiều lần cùng nhau bảo vệ chủ quyền. Chỉ trong lĩnh vực quân sự có thể nêu 3 ví dụ: năm 1974, khi xảy ra hải chiến “Tây Sa” (Hoàng Sa), quân đội Đài Loan đã hủy bỏ phong tỏa eo biển Đài Loan sau gần 30 năm, giúp tàu chiến của hạm đội Đông Hải (Trung Quốc Đại lục) tiến ra chiến trường; năm 1988, khi xảy ra xung đột Trung-Việt trên đảo Xích Qua (đảo Gạc Ma của Việt Nam), hạm đội Nam Hải đã được phía Đài Loan ngầm cho phép lưu lại trên đảo Thái Bình (đảo Ba Bình của Việt Nam), đồng thời tiến hành cung cấp hậu cần vật tư; năm 1995, khi xảy ra “sự kiện đảo Mỹ Tế” (đảo Vành Khăn của Việt Nam), Đài Loan ra tuyên bố ủng hộ Đại lục, kiên trì nguyên tắc chủ quyền vùng nước mang tính lịch sử. 
Tuy nhiên, ông Lưu Thế Dương cũng khái quát 3 trở ngại cho hợp tác hai bờ trong vấn đề Biển Đông: Thứ nhất, mong muốn của chính quyền Đài Loan không đủ mạnh mẽ. Thứ hai, đảng Dân Tiến rõ ràng muốn thông qua diễn đàn “Viện lập pháp” Đài Loan đề phản đối hai bờ hợp tác trong vấn đề Biển Đông. Thứ ba, dưới cái gọi là chiến lược quay trở lại châu Á, Mỹ gấp rút can dự vào vấn đề Biển Đông, cực lực phản đối hợp tác hai bờ trong vấn đề này. 
Ông Lưu Thế Dương nhấn mạnh: hợp tác trong vấn đề Biển Đông không chỉ là bảo vệ chủ quyền, mà còn giúp tăng thêm tình cảm và lòng tin chính trị song phương, đồng thời kiến nghị cần thực sự hợp tác thay vì chỉ nói suông, cùng lựa chọn một số dự án hợp tác có tính khả thi. Đặc biệt, ông Lưu Thế Dương cho rằng trong vấn đề chủ quyền, hai bờ Trung-Đài cần kiên trì nguyên tắc “một nước Trung Quốc”, và trong vấn đề khai thác tài nguyên có thể thỏa hiệp linh hoạt.
Ông Thôi Bình, Giáo sư Học viện Chính pháp thuộc Đại học Sư phạm Thủ đô, và ông Tô Nguyên, nghiên cứu sinh, cho rằng hiện nay quan hệ Trung-Đài đang bước vào thời kỳ phát triển hòa bình. Lập trường tương đồng sẽ tạo cơ sở cho hợp tác song phương trong vấn đề Biển Đông. Họ cho rằng hai bờ có thể bắt đầu hợp tác từ lĩnh vực giao lưu học thuật, đồng thời từng bước nghiên cứu thảo luận hợp tác trong các lĩnh vực an ninh phi truyền thống như cứu trợ nhân đạo, chống cướp biển, chống khủng bố, khai thác nghề cá, bảo vệ sinh thái. 
Tuy nhiên, Giáo sư Vương Cao Thành thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược tại Đại học Đàm Giang (Đài Loan), cho rằng chính quyền Đài Loan có “thái độ tương đối lo lắng” nếu tiến hành hợp tác với Đại lục trong vấn đề Biển Đông hiện nay. Nguyên nhân chủ yếu là do lo ngại sự phản ứng của Mỹ, Nhật và các quốc gia Đông Nam Á nếu hai bờ bắt tay hợp tác, trong khi xét về mặt quan hệ quân sự, chính trị và kinh tế, Đài Loan tương đối phụ thuộc vào Mỹ, Nhật, đồng thời Đài Loan hiện cũng mong muốn mở rộng hợp tác với các quốc gia Đông Nam Á.
Hội thảo về vấn đề Biển Đông giữa hai bờ lần thứ 10 được tổ chức vào tháng 7 vừa qua đã ra “Ý kiến chung”, trong đó đề xuất một số kiến nghị cụ thể về tư tưởng, lĩnh vực và phương hướng phát triển Trung-Đài trong hợp tác Biển Đông. Giáo sư Vương Cao Thành cho rằng chính quyền Đài Loan chưa có phản hồi tích cực đối với các kiến nghị này, song cũng không bày tỏ sự phản đối vì có thể Đài Bắc còn đang đánh giá, quan sát một số diễn biến tiếp theo trước khi lên tiếng chính thức. 

nguồn