Trung Quốc vừa dấn thêm một bước trong cuộc tranh chấp lãnh hải trên Biển Đông với việc công bố kế hoạch thành lập các khu bảo tồn di sản dưới nước ở quanh quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam (Trung Quốc gọi là Tây Sa). Động thái này được phía Trung Quốc nhấn mạnh là một quyết định nhằm bảo vệ các cổ vật dưới biển khỏi nguy cơ hư hại và mất cắp. Báo chí Hồng Công và Đại lục vừa đăng tải một số ý kiến của giới chuyên gia và quan chức tỉnh Hải Nam về kế hoạch này của Trung Quốc.
Theo báo "Bưu điện Hoa nam Buổi sáng" (Hồng Công) số ra ngày 26/6, chính quyền tỉnh Hải Nam của Trung Quốc ngày 25/6 đã thông báo kế hoạch thành lập 4 khu bảo tồn di sản dọc theo các dải đá ngầm ở quần đảo Tây Sa. Động thái này diễn ra chỉ 4 ngày sau khi Chính phủ Trung Quốc tuyên bố sẽ thành lập một thành phố mới có tên là Tam Sa nhằm quản lý 3 quần đảo ở Biển Đông và tăng cường các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở vùng biển này.
Theo thông báo của giới chức chính quyền tỉnh Hải Nam, 4 khu bảo tồn di sản sẽ được thành lập ở Bắc Tiêu (Đá Bắc của Việt Nam), Hoa Quang Tiêu (Đá Lồi của Việt Nam), Ngọc Trác Tiêu (Đá Chim Yến của Việt Nam) và Vĩnh Lạc Tiêu (Nhóm Lưỡi Liềm Trăng Khuyết của Việt Nam). Đây được coi là nỗ lực của Trung Quốc nhằm tăng cường bảo vệ các di vật văn hóa dưới nước khỏi nguy cơ hư hại và bị đánh cắp. Theo kế hoạch, chính quyền tỉnh Hải Nam sẽ làm việc với giới chức Bộ Công an nhằm thực thi các luật bảo vệ văn hóa.
Trong khi đó, nhật báo "Đông phương Buổi sáng" (Trung Quốc) dẫn lời Cục trưởng Cục Di
vật Văn hóa tỉnh Hải Nam Vương Diệc Bình cho rằng sau khi thành phố Tam Sa được thành lập, với vai trò là cơ quan quản lý văn vật địa phương, Cục Di vật Văn hóa tỉnh Hải Nam sẽ phải gánh vác thêm nhiều trọng trách trong việc bảo tồn các di sản văn vật dưới nước.
Những vùng nước nêu trên được bao quanh bởi thành phố Tam Sa - khu vực quản lý các quần đảo Nam Sa (Trường Sa), Tây Sa (Hoàng Sa) và Trung Sa (bãi Macclesfield) - bao gồm những khu vực chính của tuyến đường hàng hải “Con đường Tơ lụa” tới Quảng Châu cách đây 2.000 năm dọc theo bờ biển lục địa.
Trong số những phát hiện của các chuyên gia nghiên cứu tại vùng biển này có một con tàu đã bị đắm cách đây 800 năm, cùng các cổ vật gốm sứ và những đồng tiền đồng. Chính quyền Hải Nam đã tổ chức tìm kiếm và nghiên cứu các di vật văn hóa ở Biển Đông từ năm 1996 đến nay. Kết quả của các cuộc tìm kiếm này là họ đã phát hiện được 122 địa điểm có cổ vật văn hóa dưới biển, thu thập được 20.000 cổ vật.
Tuần trước, Bắc Kinh tuyên bố mục đích của việc thành lập thành phố Tam Sa là nhằm tăng cường “quản lý hành chính” đối với 3 quần đảo nêu trên cũng như là tăng cường sự phát triển của 3 quần đảo này. Báo "Bưu điện Hoa nam Buổi sáng" dẫn lời ông Lý Quốc Cường - một chuyên gia về Biển Đông thuộc Viện Khoa học-Xã hội Trung Quốc cho biết, Philíppin cũng đã gửi các tàu nghiên cứu khảo cổ tới bãi đá ngầm Scarborough (Bắc Kinh gọi là đảo Hoàng Nham, còn Manila gọi là Panatag) nằm ở vùng biển giữa bãi Macclesfield và đảo Luzon. Chuyên gia này nói rằng “có những lo ngại về khả năng những cổ vật dưới nước sẽ bị hư hại”. Theo chuyên gia này, một số di vật văn hóa ở Biển Đông đã bị đánh cắp trong những năm qua và nhà chức trách Trung Quốc giờ đây muốn ngăn chặn tình trạng này.
Việt Nam - quốc gia vừa thông qua Luật Biển tuần trước, trong đó yêu cầu tất cả các tàu thuyền nước ngoài đi qua các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa của Việt Nam phải thông báo cho nhà chức trách Việt Nam - đã phản đối việc Chính phủ Trung Quốc thành lập thành phố Tam Sa. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi ngày 25/6 đã tuyên bố rằng việc thành lập thành phố Tam Sa nằm trong quyền chủ quyền của Trung Quốc.
Xung quanh việc Trung Quốc thành lập các khu bảo tồn di sản ở Hoàng Sa
